正在消退的通货膨胀与依然存在的通货膨胀

Στο προηγούμενο άρθρο αφήσαμε ένα ερώτημα ανοιχτό. Ο πληθωρισμός επιτάχυνε ξανά το 2026, φτάνοντας στο 5,4% τον Απρίλιο, και είπαμε ότι για να κριθεί αν πρόκειται για νέο κύμα χρειάζεται να δούμε τη σύνθεσή του. Η ΕΛΣΤΑΤ δημοσιεύει τα στοιχεία που το επιτρέπουν. Η απάντηση είναι ότι δεν έχουμε έναν πληθωρισμό, αλλά δύο — και μόνο ο ένας φεύγει.

Τι Βγάζει Έξω ο Δομικός Δείκτης

Ο δομικός πληθωρισμός είναι ο γενικός δείκτης χωρίς την ενέργεια και τα νωπά τρόφιμα. Ο λόγος του διαχωρισμού δεν είναι ότι αυτά δεν μετράνε για τον καταναλωτή — μετράνε περισσότερο από τα περισσότερα. Είναι ότι οι τιμές τους καθορίζονται από διεθνείς αγορές και από τον καιρό, όχι από την ελληνική οικονομία.

Ό,τι απομένει είναι ο πληθωρισμός που παράγεται εδώ. Και αυτός είναι που δείχνει αν το πρόβλημα περνάει μόνο του ή έχει ριζώσει. Το γράφημα βάζει τους δύο δείκτες δίπλα-δίπλα, μαζί με τον στόχο του 2% της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

Δύο πράγματα ξεχωρίζουν. Ο δομικός καθυστερεί περίπου έναν χρόνο: κορυφώνεται στο 6,7% τον Μάρτιο του 2023, όταν ο γενικός έχει ήδη υποχωρήσει κατά το ήμισυ. Και από τα μέσα του 2021 μέχρι σήμερα δεν έχει πέσει ούτε έναν μήνα κάτω από τον στόχο του 2%.

Το Σοκ Ήρθε Απ’ Έξω

Τον Σεπτέμβριο του 2022 ο δείκτης αγαθών έτρεχε με +15,8%. Την ίδια στιγμή ο δομικός ήταν στο +4,9%. Δέκα ποσοστιαίες μονάδες απόσταση — η υπογραφή ενός σοκ που ήρθε από τιμές ενέργειας και τροφίμων, όχι από την εγχώρια ζήτηση.

Η δεύτερη επιβεβαίωση έρχεται από τη σύγκριση με τους εταίρους. Η Ελλάδα κορυφώθηκε στο 12,1% τον Σεπτέμβριο του 2022, η ζώνη του ευρώ στο 10,6% τον Οκτώβριο. Ίδια στιγμή, παρόμοιο μέγεθος. Όταν είκοσι οικονομίες με διαφορετική δομή κορυφώνονται μαζί, η αιτία είναι κοινή και εξωτερική.

Και Μετά Χώρισαν οι Δρόμοι

Τον Ιούλιο του 2025 η Ελλάδα ήταν στο 3,7% και η ζώνη του ευρώ στο 2,0%. Σχεδόν διπλάσιος ρυθμός, και η απόσταση κρατάει μήνες. Οι διεθνείς τιμές ενέργειας όμως είναι οι ίδιες για όλους. Ό,τι εξηγεί τη διαφορά είναι εγχώριο.

Μια Επιφύλαξη για τη Σύγκριση

Η σύγκριση με τη ζώνη του ευρώ θέλει έναν αστερίσκο. Το 2022 τα κράτη επιδότησαν το ρεύμα και τα καύσιμα, άλλα περισσότερο και άλλα λιγότερο. Οι επιδοτήσεις μειώνουν την τιμή που πληρώνει το νοικοκυριό, άρα εμφανίζονται ως χαμηλότερος μετρούμενος πληθωρισμός — χωρίς η υποκείμενη πίεση στις τιμές να έχει αλλάξει.

Αυτό σημαίνει ότι τα ύψη των κορυφών του 2022 δεν είναι απόλυτα συγκρίσιμα μεταξύ χωρών. Ο συγχρονισμός τους όμως δεν επηρεάζεται: το να κορυφωθούν είκοσι οικονομίες μέσα σε έναν μήνα η μία από την άλλη παραμένει ένδειξη κοινής, εξωτερικής αιτίας. Και η απόκλιση του 2025, που είναι το πραγματικό εύρημα, εμφανίζεται αφού τα έκτακτα μέτρα είχαν ήδη αποσυρθεί.

Η Αντιστροφή Αγαθών και Υπηρεσιών

Το πιο καθαρό σημάδι βρίσκεται στη σύγκριση των δύο κατηγοριών. Τον Ιούνιο του 2025 τα αγαθά έτρεχαν με +0,5% και οι υπηρεσίες με +5,9%. Από το 2024 και μετά οι υπηρεσίες βρίσκονται σχεδόν αδιάλειπτα πάνω από τα αγαθά — αντιστροφή της εικόνας του 2022.

Η διάκριση έχει σημασία επειδή τα αγαθά είναι εμπορεύσιμα: τιμολογούνται διεθνώς και η τιμή τους έρχεται απ’ έξω. Οι υπηρεσίες όχι. Ένα κούρεμα, ένα ενοίκιο, ένα γεύμα σε εστιατόριο τιμολογούνται εγχωρίως — από μισθούς, από κόστος στέγασης ή από τα περιθώρια της επιχείρησης. Ποιο από τα τρία βαραίνει περισσότερο, ο δείκτης υπηρεσιών δεν το δείχνει· χρειάζονται άλλα στοιχεία.

Τι Ήταν, Τότε, το Κύμα του 2026

Και εδώ χρειάζεται ακρίβεια, γιατί το εύκολο συμπέρασμα θα ήταν λάθος. Η επιτάχυνση του 2026 ήταν επίσης εξωτερική. Ο δείκτης αγαθών πήγε από +0,7% τον Ιανουάριο σε +5,5% τον Απρίλιο, ενώ ο δομικός δεν κουνήθηκε καθόλου: έμεινε στο 3,1–3,4% σε όλη τη διαδρομή.

Δηλαδή το 5,4% που είδαμε στο προηγούμενο άρθρο ήταν ένα ακόμη κύμα ενέργειας και τροφίμων πάνω από μια σταθερή εγχώρια βάση. Τον Ιούλιο είχε ήδη υποχωρήσει στο 3,2%.

Τι Σημαίνουν Όλα Αυτά

Πρόκειται για δύο διαφορετικά προβλήματα με διαφορετική διάρκεια. Το πρώτο είναι τα κύματα: έρχονται από έξω, ανεβάζουν τον γενικό δείκτη για λίγους μήνες και υποχωρούν μόνα τους. Το δεύτερο είναι η βάση κάτω από αυτά — ένας εγχώριος πληθωρισμός γύρω στο 3% που δεν έχει υποχωρήσει εδώ και δύο χρόνια.

Το παράδοξο είναι ότι η δημόσια συζήτηση αφορά σχεδόν αποκλειστικά το πρώτο, επειδή αυτό κάνει τους τίτλους. Το δεύτερο δεν φαίνεται, ακριβώς επειδή δεν κινείται. Και αν ο πληθωρισμός είναι πλέον εγχώριος, το επόμενο ερώτημα δεν είναι από πού έρχεται αλλά τι τον τροφοδοτεί — μισθοί, ενοίκια ή περιθώρια κέρδους. Σε αυτό θα επανέλθουμε.

Πηγές: ΕΛΣΤΑΤ, Δείκτες Αγαθών, Υπηρεσιών και Πυρήνα Πληθωρισμού (2020=100,0), Ιανουάριος 2009 – Ιούλιος 2026· Eurostat, Εναρμονισμένος Δείκτης Τιμών Καταναλωτή, Ιανουάριος 2019 – Δεκέμβριος 2025. Τα στοιχεία και οι συσχετίσεις δεν συνιστούν επενδυτική σύσταση.